Den Azolla, d'Schwäizer Täschemeser vun der Natur

Et gëtt e ganz klenge Club vu Planzen, déi fäeg sinn d’Gesiicht vun der Welt ze änneren. D’Azolla, eis kleng, schwiewend Farn, gehéiert dozou.
Op den éischte Bléck ass si ganz schéin, mee näischt Aussergewéinleches: kleng Blieder vu e puer Millimeter, déi op der Waasseruewerfläch vu Weieren oder Bäck schwiewen an en hënneschtelege Teppich bilden, vu hellgréng bis donkelrout.
Hannert dëser offensichtlecher Einfachheet verstoppt sech awer eng vun de faszinéierendsten Geschichten aus dem Beräich vun der Zesummeliewen, dem Wuesstem an esouguer… dem Klima vun eiser Äerd!
Da versteet een och besser, firwat ech si gewielt hunn, fir den Numm Aquazolla ze erfannen...

 

 

Eng Allianz tëscht engem Farn an enger Zyano-Bakterie

D’Azolla lieft a Zesummeliewen mat enger Zyano-Bakterie mam Numm Nostoc azollae (virdru genannt Anabaena azollae). Eng bëssen esou wéi de Flecht, dee jo och eng Zesummeliewen tëscht enger Alger an engem Champignon ass.
Wann Dir Azolla op der Säit kaaft, hutt Dir also an der Wierklechkeet zwou Planze fir de Präis vun enger!
Nostoc azollae setzt sech an déi kleng Blieder vun der Azolla eran, an Hielen, déi extra dofir gemaach sinn, fir si opzehuelen.
Dës Zyanobakterie bannet den Stickstoff aus der Loft fir d’Planz, déi hir am Géigenzuch Ënnerdaach, Kuelestoff a Schutz bitt.
Dës Zesummenaarbecht ass esou enk, datt si vun enger Generatioun op déi aner iwwerdroe gëtt: all Spor vun der Azolla enthält hir symbiotesch Zyano-Bakterie schonn am Viraus, wat e rare Fall an der Planzenwelt ass.
D’Resultat: eng Planz, déi fäeg ass, an Waasser ze wuessen, dat bal keng Nitrater huet, well si hiren eegene Stickstoff aus der Loft hëlt.
Eng kleng lieweg Kraaftwierk, dat just op d'Sonn an d’Waasser ugewisen ass.
Well si sech selwer mat Stickstoff versuergt (wéi d’Boun), ass d’Azolla eng vun de planzleche Friichten, déi am räichste Proteinnen enthalen. Dorop komme mir nach zeréck.
Et gouf iwwregens an de leschte Joren entdeckt, datt d’Azolla nach aner Mikro-Wiesen an sech dréit, déi all eng Roll a sengem Fonctionéiere spillen, an datt si also an der Wierklechkeet e ganz komplexe planzleche System an héichwahrscheinlech eenzegaarteg ass.

 

 

Den Azolla-Evenement: wéi eng eenzeg kleng Planz de Klima vun der ganzer Äerd geännert huet!

Virun ongeféier 50 Millioune Joer, an der Zäit vum Éozän, hat d’Äerd e tropesche Klima bis un d’Pole.
Den Arktesche Mier, ofgegrenzt an uewen aus Séisswaasser bestoen, ass deemools vu risege Matten Azolla iwwerwuess ginn.
Iwwer 800 000 Joer huet si sech entwéckelt, duerno ass dës riseg Mass ofgestuerwen a bis op de Buedem ënnergaangen.
Um Gronn, wou keen Otemgas ass, verschafft sech dout Planzegewebe net a bleift fir ëmmer agespaart. Sou ass eng riseg Quantitéit u Kuelestoff op laang Siicht ënner Waasser verschwonnen.
D’Fuerscher schätzen (et gouf jo kee Bléckzeien!) datt dëst „Azolla-Evenement“ e staarke Réckgang vum Kuelendioxid an der Loft ausgeléist hätt, a sou dozou bäidroe konnt, de Klima op der Äerd op laang Siicht ofzekillen.
Eise klenge Farn hätt also dobäi gehollef, d’Äerd vun enger tropescher Welt an eng mëll, gemässegt Welt iwwertzeleeden. Esou kleng, a sou grouss an der Wierkung!

 

 

Eng natierlech a bestänneg Ressource

Och haut nach leet d’Azolla dem Mënsch grouss Déngschter.
An Zuel vu Länner an Asien an Afrika gëtt si ugebaut, fir d’Véi, Dücks, Fësch an esouguer Schwäin z’ernären.
Räich u Proteinnen, wéi mir uewendriwwer gesinn hunn (bis zu 30 % vun hirer dréchener Mass), u Mineraller a Vitaminnen, ass si eng exzellent ëmweltfrëndlech Alternativ zu Sojaschrott fir d’Kéi.
An well si Stickstoff aus der Loft fixéiert, kann een se als natierlechen Gréngdünger an de Räisfelder asetzen: si beräichert de Buedem an hëlleft gläichzäiteg, de Gebrauch vu cheemeschen Dünger ze verréngeren.
Eng wierklech wichteg Hëllef fir eng nohalteg Landwirtschaft.

 

 

Eng nëtzlech Planz am Aquarium an am Bassin

Bei eis doheem léisst d’Azolla sech einfach an de Bäck an an oppenen Aquarie zéiwen.
Si formt op der Waasseruewerfläch en schwiewende Planze-Teppich, deen d’Luucht fir d’Algen aschränkt an dobäi engem ganze Räichtum u Mikro-Wiesen a klenge Liewewiesen en Ënnerdaach bitt.
Si ass och ënner dem Numm „Moustiquefarn“ bekannt, well hire Belag verhënnert, datt d’Moustique-Larven un d’Loft erukommen, fir ze ootmen. Si géift se bal erwiergen!
A virun allem ass se eng Planz, déi lieweg a verännerlech ass: jee no Luucht an Temperatur wiessle seng Blieder vun hellgréng op routbrong a bilden eng richteg faarweg Mosaik.
Dës Verännerung kënnt dovunner, datt si Anthocyanen, Schutziwwerfaarfstoffer, bild.
Ënner gudde Bedéngungen kann d’Azolla hir Liewensmass an 2 bis 3 Deeg verduebelen!
Mee hir onheemlech séier Wuesstem kann och e Problem sinn: ouni Aschränkung kann si e Weier komplett zoudécken an déi ganz Waassersail an d’Liewen dobanne vum Liicht ofschneiden.
Wat bremst hire Wuesstem? Hiren Honger op Phosphor.
Well si sech Stickstoff a Kuelestoff ouni Limit aus der Loft hëlt, ass et de Phosphor, deen si aus dem Waasser zitt, deen hir fir hire ville Wuesstem feelen kann. An well iwwerschëssege Phosphor d’Algen ënnerstëtzt, ass d’Azolla an der Wierklechkeet eng geféierlech Waff géint d’Algen, déi si wierklech aus Honger setzt.

 

Eng launesch Planz

Soubal Dir Är Stammkultur kritt, wäert d’Azolla Iech iwwerraschen.
Während dem Transport schéngt et, wéi wann si ausernee gefall wier! D’Blattschéi sinn dacks a kleng Krëmmel ausernee gebrach, an hir schwaarz „Wuerzelen“ leien traureg um Buedem vum Sak.
Dat ass alles normal. Dëst Ausernee-Fale vun der Azolla, soubal een se ugräift, ass grad hiren natierleche Vermeierungswee: all „Krëmmel“ gëtt duerno eng nei ganz Planz, an esou weider. Sou hëlt si sech den neie Raum esou séier an.
An dës Wuerzelen, déi offalen? An der Wierklechkeet si dat falsch Wuerzelen. Dës schwaarz Fiedere falen ëmmer of, wann d’Planz hir Ëmwelt wiesselt, fir datt si sech duerno nei, méi jonk a méi ugepasste Wuerzelen an der neier Ëmgéigend mécht.
Mee si bleift launesch: heiansdo gefält et hir net an si verweigert ze wuessen. Duerno fänkt si erëm un, vun engem „Krëmmel“ aus, deen op der Uewerfläch (oder am Wanter um Buedem) bliwwen ass – an Dir wësst net ëmmer, firwat!

 

Eng schéin, aussergewéinlech Planz, e Meeschterwierk vum Liewen, eng Séil, déi just mécht, wat si selwer wëll, an en authentescht ëmweltfrëndlecht Wierkzeug: elo verstitt Dir, firwat si eis Maskottchen bei Aquazolla ass!