Wann ze vill Ënnersichungen den Aquarium ëmbréngen

Mee firwat gi mir d'"Parameteren" vun den Aquarien ze moossen? Firwat trauen eis net zouzeginn, wann mir se net moossen? Wouran ass et, datt se esou wichteg sinn?
Loosst eis zesumme entdecken, wéi d'systemësch Approche op dës Froen äntwert a wéi se d'Aquariophilie wierklech revolutionéiert.

 

Eng Geschicht vu "schwaarze Këschten"

Et heescht, datt wärend dem Krich, wéi d'Alliéiert e feindlecht Fliger gefaange kruten an en auserneegeholl hunn, fir déi geheim Apparater ze kennen, déi en enthale huet, si d'Technik vun der « schwaarzer Këscht » benotzt hunn.

De Prinzip war, datt all Apparat kéint gefaange ginn. Een hat en also net dierfen opmaachen, fir seng Mechanismen a Verkabelungen z'ënnersichen, fir dorunner seng Fonctionnalitéiten ofzeleeden.

Een huet et also ugeschloss an einfach observéiert, wat et produzéiert huet.

 

Ech weess net, ob dës Geschicht wouer ass, mee si gëtt all de Studenten erzielt, deenen een déi systemësch Approche léiert.

Worin besteet dat?

 

D'Liewegt analyséieren, auserneenhuelen?

Normalerweis, wann ee wëll e physikaaleschen, cheemeschen oder biologesche System verstoen, mécht een Analysen a Moossnamen. Een hëlt en am Labo auserneen a modelléiert op Basis vun deene Moossnamen a Berechnungen, fir ze wëssen, wéi een e Phänomen nogestalte kann, a domat erkläre kann. Dat nennt een den analytësche Volet: een mécht de Motor op a baut en auserneen!

Awer am Beräich vum Liewegen an der Ökologie erreecht een e Komplexitéitsniveau, deen et esou schwéier mécht.

 

Wéi kann een all d'Interaktiounen an engem Ökosystem oder an engem liewegen Organismus analyséieren, wou alles ouni Ënnerbriechung mat allem interagéiert? Wéi kann een e komplexen Ökosystem a Gläichunge faassen? Wéi kann een e liewegen Organismus a Stécker deelen, fir ze verstoen, firwat en lieft… ouni en dobäi ëmzebrengen?

Do gëtt d'systemësch Approche virgezunn: een observéiert d'Resultat vum Ganzen, andeems een et als eng « schwaarz Këscht » betruecht.

 

E Fësch gläichzäiteg dout a lieweg?

Wéi ech 2004 den éischte Poubellarium gemaach hunn, wollt ech am Ufank mengem Guppy-Weibchen einfach nëmmen e Summercongé ginn, an enger Dreckskëscht am Gaart.

D'analytësch Approche vun den Experten (dér et um Internet ëmmer vill gëtt!) ass zu enger offensichtlecher Realitéit komm: op Basis vum pH-Wäert, vun der Härkeet, vun der miserabler Hygiène, vun den Temperaturen an hirer Onstabilitéit war meng kleng Guppy-Weibchen dout. An trotzdem war si lieweg, a méi lieweg wéi jee!

Alles, wat duerno d'natierlech Aquariophilie sollt ginn, war do.

 

Wann een déi 4 oder 5 klassesch „Parameteren“ analyséiert hätt, déi als essentiell ugesi goufen, well een näischt aneschters kannt huet, hätt de Fësch misste gestuerwe sinn.

An nodeems en a Wierklechkeet lieweg, formidabel a méi faarweg war wéi am Fréijoer, war et kloer, datt ee laanscht eppes Wichteges gekuckt hat.

D’Freed? D’Liewensfudder? D’Feele vu kënschtlechen a mechanesche Geräischer? D’mëll a variabel Beliichtung, d’Reendrëpsen? An firwat net d’Stären, déi um Himmel ze gesi sinn?

Wuel wäerte mir ni eppes Geneeses doriwwer wëssen, mee d’Tatsaach ass, datt d’Moosse vun de Parameteren zu näischt gedéngt huet, ausser fir sech ze verhalen.

 

De pH zum Beispill ass nëmme vu klenge Bedeitung.
Pust op Osmosewaasser, a säi pH verännert sech direkt. Bei haartem Waasser geschitt näischt.
De pH ass just d’Resultat vun der eenzeger wierklech wichteger Konstante: der Waasserhärtheet. An déi kennt Dir ongeféier. Reewaasser ass mëll, Krunnewaasser ass dacks haart (Dir gewuer dat, wann Dir Är Analysen op Internet nokuckt), an de Mësch vun deenen zwee ass… do tëscht!
Dat ass méi wéi präzis genuch.

D’Limite vun der Analys vum Aquariumwaasser

En aquatescht Ökosystem kann net iwwer déi aarm physiko-chemesch Parameteren erfaasst ginn, déi an der sou wichteger Këscht dra sinn, déi vum Verkeefer esou gelueft gëtt.
Alles, wat dës Tester uweisen, ass heiansdo interessant, mee bal ëmmer zweetraneg. Well den Effekt vun deem oder deem op de Fësch oder d’d’ oder d’Garnaal hänkt a Wierklechkeet vu villen anere Saachen of.

De Poubellarium beweist eis dat: De Fësch „sollt“ dout sinn, mee en ass a Wierklechkeet méi schéin a méi gesond wéi déi, déi dobannen bliwwen an awer „ déi richteg Parameteren“ hunn.

Wann Dir zwee Méint am Spidol verbréngt, ginn all déi theoretesch Parameteren agehalen. Är Iessen gëtt ofgewaacht, ugepasst… mee et ass eklëg an dréckt Iech d’Moral op de Buedem! D’Zëmmertemperatur gëtt iwwerwaacht, Är Gesondheet steet ënner Kontroll, alles gëtt "iwwerwaacht".

An dach, dat Wichtegst vun deem, wat Iech fit, glécklech a dynamesch mécht, ass net do. Dëse Plaz, déi um Pabeier ideal ausgesäit, ass a Wierklechkeet dat Schlëmmst fir Iech.

Et wier fir Iech besser, de Wand an de Fiisselreen op enger bretonescher Plage ze trotzen, mat naasse Strëmp, mee mat Frënn dobäi, fir Iech zesummen ze waarm ze laachen, iwwert engem mëttelméissegen Téi an enger Touriste-Gargote!

 

D’Excel-Tabell erlaabt Iech net, déi komplex Realitéit ze gesinn.

En informéiert Iech iwwerhaapt net iwwert d’Gesondheet vun Ärem aquateschen Ökosystem.

En erzielt Iech näischt iwwer säi Mikrobiot, deen awer grad seng Stabilitéit ausmécht an all d’Zyklen determinéiert, och déi, déi mir – wuel a grousser Zuel – net kennen!

A wat, wa mir einfach emol lassgelooss hätten?

Et ass net néideg, dëse Mikrobiot an seng Dausende vu Bakterien-, Virus-, Champignon- oder Améibe-Spezies z’analyséieren, aus deenen en zesummegesat ass. Se z’identifizéiere géif Iech näischt bréngen, well Dir da nach d’Millioune vun Interaktiounen tëscht all Aart an deenen anere misst repertoriéieren! An esouguer dann wéisst Dir net, wat Dir domat maache sollt.

Den systemesche Bäitrag ass am Terrain meeschtens deen eenzegen efficace fir komplex Systemer ze geréieren.

An Ären Aquarium ass esou een.

 

En Aquarium, dee ganz vill planzt ass, mat staarkem Liicht an engem solide a villfällege Mikrobiot (an also e bëssen dreckeg), enthält manner Nitrater wéi d’Krunnwaasser, jo vläicht guer keng.

Fësch, déi mat Natierlechem gefiddert ginn, déi d’Freed vum Noforsche spieren, eng Daphnie verfollegen, hir wichtegst Instinkter erëmfannen, si manner krank, manner empfindlech, well se manner gestresst sinn.

 

Wat den Aquarium méi al gëtt, wat en am Allgemengen ëmmer méi stabil an agreabel gëtt.

Dobäi hu seng moossbar « Parameteren » sech net verännert.

Dës Parameteren, déi de Verkeefer vu Käschte-vum-perfekte-klengen-Chemiker räich maachen, ginn eis d’Impressioun, mir hätten alles am Grëff. D’Zuele berouegen eis. Also hu mir e puer dovunn erausgepickt… an do hale mir dru fest!

Si soe Iech ni e Wuert iwwer d’Zäertlechkeet vum Waasser op den Schuppen (bestëmmt duerch kolloidal Molekülen? Oder net?). Si soe Iech näischt iwwer de Goût vum Waasser, an deem de Fësch oder d’Garnel lieft. Näischt iwwer dat komplext Gefill, dat dozou féiert, datt ee sech gutt oder schlecht an dësem Aquarium fillt…

 

E Goldfësch lieft vill méi laang an engem Basseng mat onbekannte Parameteren an déi ni gemooss ginn, mat gréngem a schlämmegem Waasser, wéi an engem Aquarium, dee bei all Feld am Handbuch vum perfekte Aquarist ofgehakt ass.

D'Natur ass schéin.

D'Liewen ass schéin.

An d’Aquaristik ass grad dowéinst wonnerbar, well se wéi si ass: si passt weder an Këschten nach an eis Arroganz.

Loe mir léieren, net alles ze wëssen.

Mä awer fir nozeschauen.