Strijden tegen algen met planten

Algen zijn een natuurlijk verschijnsel. Ze komen normaal gesproken voor in alle waterige ecosystemen.

Algen, gehaat in aquaria en vijvers!

We houden om esthetische redenen niet van algen in onze aquaria, maar dat is het enige echte probleem dat ze veroorzaken. Natuurlijk, in de subtiele strijd tussen planten en algen, willen we niet dat de algen winnen en zo dominant worden dat ze onze planten verstikken.

 

Algen zijn overal aanwezig in een pas opgezet aquarium.

 

Ook hier is het een natuurlijk, tijdelijk en onvermijdelijk verschijnsel.

Het is trouwens het handelsgeheim van verkopers van magische flesjes die meestal geen effect hebben. Als je algen toevallig verdwijnen op hetzelfde moment, zeggen ze dat het door het product komt. En als ze blijven, is het omdat je bepaalde regels niet hebt gevolgd!

 

Persoonlijk ben ik nooit erg overtuigd geweest van de reflex om bij een “probleem” (algen, enge beestjes, slakken…) het probleem te doden, terwijl men vergeet dat het deel uitmaakt van een complex systeem dat het daar heeft gebracht, het heeft gevoed en begunstigd.

Des te meer omdat er geen enkel actief middel (biocide) bestaat zonder bijwerkingen op andere soorten, althans op microben.

En dan ga je weer naar de winkel om het volgende flesje te kopen, dat het volgende probleem zou oplossen, dat in werkelijkheid door het eerste werd veroorzaakt!

 

Wat mij betreft, bestrijd ik niet altijd de algen.

In mijn meest natuurlijke aquaria laat ik ze komen en vanzelf verdwijnen. Daarna veroudert het aquarium en blijven er slechts enkele onopvallende Cladophora’s over, die niemand kwaad doen!

Wanneer ik een aquarium begin, wetende dat het eerste jaar onvermijdelijk onrustig zal zijn (evenwicht wordt niet opgelegd, het wordt gezocht en vanzelf gevonden), gebruik ik een natuurlijk wapen om de uitwassen te temperen.

Duidelijk algenwerende planten

Sinds mijn jeugd heb ik gemerkt dat de elodea’s en de Egeria najas, die nauwe verwanten zijn, bijna altijd vrij zijn van algen.

Onlangs is ontdekt dat deze planten een molecuul afscheiden dat sterk lijkt op antibiotica, en dus een werking heeft tegen blauwalgen. Omdat blauwalgen klassiek de voorlopers zijn van algen in een jong aquarium, lijkt de aanwezigheid van deze planten de vestiging van algen sterk te bemoeilijken.

 

Ik plaats daarom altijd stengels van deze twee planten (omdat ze waarschijnlijk een iets andere werking hebben) in aquaria waar ik algen wil beperken of zelfs voorkomen.

 

De afgelopen jaren heb ik hun werking getest (Egeria najas en elodea’s) in bakken die al overwoekerd werden, waarin de blauwalgen al plaats maken voor de eerste echte algen.

Het resultaat lijkt vrij overtuigend. Het kost wat tijd, maar na enkele weken begint men een terugdringing van de algen te zien.

Mijn enkele aquaria die helemaal vol staan met elodea’s of Egeria najas zijn volledig vrij van algen.

 

Ik denk dat het niet alleen het effect is van de afgescheiden moleculen, maar dat de algen die al zwak zijn, dodelijk worden verdrongen door deze planten met weelderige groei, waarvan de behoeften waarschijnlijk erg op elkaar lijken.

 

Als de algen niets te eten hebben en de planten wolken van natuurlijke maar giftige moleculen naar hen uitsturen, geven ze het al minder snel op!

 

 

De concurrentie aangaan tegen algen

Want het is ook waar dat de concurrentie om hulpbronnen fel is tussen planten en algen.

Algen zijn zelf planten en hebben vergelijkbare behoeften: stikstof, fosfor, kalium, licht... Hoe meer je planten deze hulpbronnen verbruiken, hoe minder er overblijft voor de algen.
Deze invalshoek van natuurlijke algenbestrijding kan volstaan om algen in lowtech-aquaria of natuurlijke vijvers onder controle te houden.

In dat geval, waarom niet denken aan, naast de elodea en de Egeria najas, de beroemde Hoornblad, kampioen in groei en dus in concurrentie? Mooi, vorstbestendig in vijvers, weelderig terwijl het licht doorlaat, het beroemde Hoornblad is een uitstekende kandidaat voor de prijs van algenwerende planten!

Dezelfde strategie kan je leiden naar de Limnophila, die in de zomer een razendsnelle groei heeft en de algen effectief de loef afsteekt. Maar de Limnophila is gevoelig voor kou en werkt, in tegenstelling tot de voorgaande, alleen in de zomer, waar ze de algen vaak overtreft.

Een andere weg: de strijd om fosfor met de Azolla.

Algen worden bevorderd door hoge fosfaatwaarden.
En dat kunnen weinig planten corrigeren, omdat ze minder fosfaat verbruiken dan algen.
Daarom is de Azolla, een drijvende vijver- of aquariumplant, zo interessant, omdat ze juist fosfaten opeet. De Azolla filliculoides is een buitengewone zuiveraar, zelfs gebruikt bij de uitlaat van sommige mijninstallaties om afvalwater te reinigen!
Onmogelijk dus, vooral in vijvers, om deze unieke plant over het hoofd te zien, die meestal alle seizoenen doorstaat, ook al groeit ze in de zomer nog sneller.

 

Planten zijn dus een waar Zwitsers zakmes, elk vervult een rol tegen algen in aquaria en vijvers, en ze vullen elkaar aan voor maximale werking.
En dat alles zonder het subtiele en kwetsbare ecosysteem van je aquarium te vergiftigen.

 

Wil je meer weten over de oorsprong van algen in aquaria, lees dan zeker dit artikel: Waar komen algen in aquaria vandaan?

En als de Azolla je nieuwsgierig maakt: De Azolla, het Zwitserse zakmes van de natuur