Macro de Daphnia magna

Watervlooien: wat u nog niet wist

F. Mattier

Men dacht dat men de watervlooien goed kende.

Toch zijn er een aantal dingen die de meeste mensen niet weten. Sommige zijn echt verbazingwekkend, onverwacht en komen voort uit zeer recente onderzoeken.

Ze hebben zelfs vaak de wetenschappers die ze ontdekten verrast!

 

Een georganiseerd groepsgedrag

De watervlooien zijn sociale dieren die in "kuddes" leven.
Konrad Lorentz, de grondlegger van de ethologie, beschreef in een van zijn boeken hun gedrag als vrij vergelijkbaar met dat van scholen vissen of zwermen spreeuwen.
Deze talrijke wolken gevormd door de watervlooien verstoren de roofdieren, die daardoor moeite hebben zich op één prooi te richten.
Men merkt dat in stilstaand water de watervlooien altijd in dichte groepen samenkomen.

Daarentegen is er niets bekend over hun "sociale" gedrag en de uitwisselingen tussen de individuen.

 

Een erfelijke overdracht van verworven eigenschappen

Recente onderzoeken op het gebied van epigenetica hebben bij de watervlo aangetoond dat ze in staat is verworven eigenschappen aan haar nakomelingen door te geven.

Bij gevaar, bijvoorbeeld als er vissen in de omgeving zijn, produceren de watervlooien nakomelingen met beschermingen zoals een langere chitineuze doorn en een beter ontwikkeld "helm".

Het DNA wordt niet veranderd, maar sommige inactieve genen worden geactiveerd en blijven dat bij de voortplanting.

Er is dus een "overgeneratiegeheugen", waarbij toekomstige generaties verworven en niet aangeboren eigenschappen van voorgaande generaties erven.

 

Baby’s die net zo eiwitrijk zijn als artemianaupliën

Pasgeboren watervlooien worden "neonaten" genoemd. Ze zijn het equivalent van artemianaupliën, maar veel gemakkelijker te produceren omdat elke vrouwelijke watervlo voortdurend neonaten zonder eieren voortbrengt.

Deze neonaten zijn net zo eiwitrijk als artemianaupliën.

Men kan dus perfect zijn jonge visjes voeden met jonge watervlooien, die bovendien een vergelijkbare grootte hebben als artemianaupliën.

Hiervoor laat men grote volwassen watervlooien in de paaibakken leven. Deze watervlooien zijn te groot om gegeten te worden en zullen voortdurend neonaten produceren die de jonge visjes naar behoefte kunnen vangen.

Het voordeel is dat de watervlo niet zout is en onbeperkt in zoet water kan overleven.

 

Een microbioom dat aan de nakomelingen wordt doorgegeven

De watervlo is een geliefd model in laboratoria voor het bestuderen van het microbioom.
Deze recente onderzoeken, die gaan over de bacteriële (maar ook virale, schimmelachtige, enz.) flora binnenin dieren, leveren waardevolle medische ontdekkingen op.
De studie van het microbioom is een revolutie.

De watervlo heeft een vrij stabiel en constant microbioom, wat het mogelijk maakt de effecten van veranderingen daarop te bestuderen op haar levensduur, groei, uiterlijk, gezondheid en andere parameters zoals gedrag.
Men heeft zo het effect van het microbioom van de watervlo op bepaalde genen die haar levensduur bepalen geïdentificeerd. En omdat deze genen ook bij de mens voorkomen, zijn deze onderzoeken erg belangrijk.

De neonaten krijgen het microbioom van hun moeder, maar men weet ook dat bij de eieren van watervlooien het microbioom deels op de eierschaal zit en wordt doorgegeven bij het uitkomen!

 

Ephyppies die een eeuw meegaan!

Wanneer de watervlooien voelen dat de omstandigheden veranderen en hen in gevaar brengen (bijvoorbeeld als de winter nadert, of ook bij hittegolven), leggen ze enkele mannetjes en vindt er seksuele voortplanting plaats, in plaats van de gebruikelijke voortplanting door parthenogenese (waarbij vrouwtjes alleen vrouwtjes voortbrengen).

Als ze door mannetjes bevrucht zijn, leggen de vrouwtjes geen kant-en-klare neonaten meer, maar "duurzame eieren", genaamd ephyppies. Deze duurzame eieren, zwart van kleur en per twee gegroepeerd, wachten op gunstiger omstandigheden om uit te komen en zo een nieuwe populatie watervlooien te vormen.

De ephyppies zijn bestand tegen vorst, droogte, hitte en... de tijd. Men weet nu dat deze eieren meer dan een eeuw levensvatbaar kunnen blijven!

De artemia’s worden dus met gemak verslagen!

 

Een duizelingwekkend vermogen om zich te vermeerderen

Een watervlo begint zich voort te planten vanaf de leeftijd van een week.
In haar korte leven van iets meer dan een maand zal ze 10 tot 30 worpen produceren (tot 20 of 30 neonaten per worp).

Men heeft berekend dat één enkele daphnia magna, onder de meest ideale omstandigheden, in theorie in slechts 3 maanden een populatie van... 100 miljard individuen zou kunnen voortbrengen, allemaal vrouwtjes! Dit blijft uiteraard een theoretische berekening.

Natuurlijk zal het onder meer realistische maar goede omstandigheden minder zijn: tussen de 10 en 50 miljoen slechts!

 

Al mijn daphnia magna’s die sinds de oprichting van Aquazolla zijn gekweekt, stammen af van 4 arme overlevenden die in 2004 zijn verzameld!

De waterinsecten zijn een absoluut fascinerende wereld.

Terug naar de blog

7 opmerkingen

deux jours avant de mettre mon aquarium en eau, j’ai imprimé LOWTECH, je suis tombée sur Aquazolla, j’aime bien votre “écriture” et surtout j’ai immédiatement adhérée à cette façon de faire. Mais j’ai rouspété!!! beaucoup (j’ai 70 ans et j’ai connu des piles de livres à ramener de la bibliothèque….) et en quelques jours tout bascule , j’ai un filtre neuf sur les bras, et j’ai peur des vers. M’ENFIN je reçois ma commande de plantes demain matin!! et dans 4 semaines, je commande ma box démarrage et un élevage daphnies et grindals, je vais protéger les aselles et autres en trouvant des cachettes pour elles car dans deux mois je lâche un terrible prédateur: un jeune betta

Niquet

Si ce retour d’expérience peu vous aider, je garde des daphnies depuis des années pour nourrir mes poissons, presque sans entretien, dans une poubelle extérieure (juste une remise à niveau avec deux arrosoirs d’eau de pluie 1 fois par an – jamais d’eau du robinet en raison de la chlorine, qui tue les daphnies! … -). Cette poubelle est exposée à la lumière du jour pour que des algues vertes puissent se développer (mais j’en ai peu), possède un peu de cresson en surface pour réduire les nitrates, et reste à l’ombre d’un arbre (pour limiter les pics de chaleur en été). Des feuilles mortes tombent naturellement dans cette poubelle en automne. Je laisse ces feuilles mortes comme nourriture, j’y ai aussi mis des escargots, des tubifex, des black worms, des aselles, … Pour les daphnies cette poubelle marche très bien. J’en ai presque tout le temps, sauf en hiver après les périodes de gel. En intérieur cependant, même si j’ai régulièrement de gros développements de daphnies quand je les nourris avec de la spiruline ou de la levure de bière, et que je fais des changements d’eau réguliers (avec de l’eau de pluie), je n’arrive pas à les garder plus de quelques mois. Je pense que c’est en raison du taux de nitrates qui augmente au bout d’un moment (voir les courbes et la fin du cycle de l’azote pour comprendre le problème), probablement par excès de nourrissage (mais cela reste à confirmer). Si tel est le cas, moins nourrir, et utiliser un plus grand bac d’élevage – ex: 100 litres – (plutôt qu’un petit) peut éventuellement aider à maintenir l’élevage intérieur en vie plus longtemps. Jusque là, n’ayant pas pris le temps d’investiguer le problème plus précisément, je réensemence mon bac d’élevage intérieur une fois par an (quelquefois deux), simplement avec une épuisette de daphnies prise dans ma poubelle extérieure, et l’élevage repart très bien en environ deux semaines. Pour assurer le cycle de l’azote dans le bac intérieur, précisons que ce bac est bien filtré sur mousse (au moins 15% du volume) avec une assez bonne aération (mais pas trop), possède des escargots, des aselles, et des plantes (ex: élodea, myriophilum, anubias) et est équipé d’un bon éclairage (pour essayer de réduire les nitrates avec les plantes en limitant les changements d’eau – environ 10% par semaine -). Comme pour les autres bacs intérieurs, automatiser les changements d’eau peut aussi être un facteur du succès. Quand ce système et en place, on trouve cet élevage très facile. Mais au début il faut rester vigilant, et bien comprendre ce qu’il faut faire pour que ça marche. Ensuite, votre élevage tourne presque sans y penser, et vous pouvez nourrir vos poissons avec une épuisette de daphnies une ou deux fois par mois. Ils adorent ça! ;)

Bigot Hervé

J’ai dans l’idée d’essayer de créer un petit système immergé en surface de mon bac communautaire avec des trous très fin (moustiquaire). L’idée serait de retenir les plus gros pour la reproduction et que les jeunes passent a travers les mailles pour nourrir les poissons de façon autonome. A votre avis est-ce possible? quelqu’un a t-il déjà réalisé ce type de système?

J’aimerais faire pareil avec un système flottant semi immergé pour les Grindals

Adri

Je confirme :)
Je les ai introduites dans une boule d’aquarium de 15 L. Ca a duré 3 mois de bombance jusqu’à que des hydres apparaissent en nombre quasi équivalents à al colonie de daphnie et me déciment tout… Heureusement, j’avais “semé” des daphnies dans un récupérateur d’eau, et celui ci tourne depuis quasi un an. Il y a des cycles où il n’y a pas de daphnies ou moins (quand il fait trop chaud, trop froid,…) mais j’ai donc un endroit où, sans rien faire du tout, (les daphnies se nourrissent de l’eau verte produite naturellement), j’ai régulièrement des daphnies à pour mes poissons. Ou juste à observer. Et elles vienennt d’aquazolla, bien sûr ;)

Ah et plusieurs mois plus tard après le débâcle des hydres, je retrouve parfois une ou deux daphnies dans la boule, qui est maintenant habitée d’un betta aveugle et ses potes crevettes.

Giulia ROTOLO

Toujours très intéressant et très instructif ces petits documentaires.
Même si quoiqu’on en dise, la daphnie n’est pas si facile que ça, par expérience avec plusieurs années, je sais que la daphnie sait se montrer capricieuse voir désespérante 😅
En effet, malgré un élevage en eau verte “naturelle” , avec de temps en temps de la poudre de spiruline et également de la poudre de chlorella (algue qui crée l’eau verte), pour des raisons que je ne m’explique pas, je suis souvent obligé de “relancer” ou " réensemencer" ma souche .
Élevage en intérieur, sorti l’été un petit moment pour avoir des larves de moustiques (vers de vases et larves).
J’aimerais comprendre pourquoi, avec ma méthode, je dois constamment relancer mon élevage ? Auriez-vous une idée ?

David

Een opmerking achterlaten

Houd er rekening mee dat reacties goedgekeurd moeten worden voordat ze worden geplaatst.