Acclimatisatie: de principes begrijpen

Men stelt mij vaak de vraag over de gewenning van de beestjes van Aquazolla : moet men een gewenning toepassen voor deze ongewervelden, en hoe gaat men te werk?

Ik denk dat men allereerst moet begrijpen wat deze noodzaak tot gewenning precies inhoudt, iets wat we goed kennen bij vissen bijvoorbeeld. We weten meestal hoe het moet, maar we passen regels toe die we geleerd hebben zonder altijd stil te staan bij het waarom.

 

Zo is u bijvoorbeeld verteld dat men de temperatuur heel geleidelijk moet gelijkmaken tussen het vertrekwater en het aankomend water van een vis. Want een temperatuurshock kan fataal zijn, zelfs van enkele graden.

Toch hebben aquarianen die hun vissen in de zomer in een afvalbak zetten iets verrassends kunnen vaststellen.
Inderdaad, wanneer een vis aan het oppervlak u ziet naderen, duikt hij meteen weg, net zoals zijn soortgenoten in de natuur doen. Want in een afvalbak worden de vissen weer wild, tot hun groot genoegen.

Het temperatuurverschil tussen het oppervlak en de bodem van een afvalbak bereikt vaak 6°C. En soms zelfs meer in een vijver. Hoe komt het dan dat deze vissen zichzelf vrijwillig zo’n verschil in een halve seconde aandoen, terwijl men u vertelt de vissen die u koopt te laten wennen? Is dat geen tegenstrijdigheid?

Om dit te begrijpen, moet men naar het begrip stress kijken.

 

Vele jaren geleden bracht mijn beroep mij veel op reis. Terwijl vliegen al jaren geen probleem voor mij was, kreeg ik op een dag plotseling vliegangst. Op naar de psycholoog om het te begrijpen en vooral op te lossen.

Ik leerde toen dat stress positief of negatief kan zijn, afhankelijk van de omstandigheden en vooral van de opeenhoping ervan.

In mijn geval was vliegen vroeger plezierig, en het opstijgen of landen was eerder leuk. Een beetje zoals mensen die dol zijn op draaimolens en achtbanen.

Maar toen de opeenstapeling van stress in mijn leven groot werd, dicht bij een persoonlijke grens, werd elke extra stress schadelijk, ondraaglijk. En het vliegen, ooit plezierig, werd als het ware de druppel te veel.

Wanneer stress door opeenstapeling te schadelijk wordt, kan men het niet meer verdragen en wordt men ziek. Het kan dodelijk zijn.

Laten we nu terugkeren naar de vissen.

Het experiment met de afvalbak heeft mij doen nadenken en begrijpen.

Mijn vis die ik vakantie geef in de tuin ziet veel stress uit zijn leven verdwijnen: plotseling aan- en uitgaan van kunstlicht, het voortdurende geluid van pompen, glazen wanden die in de natuur onbekend zijn en overal aanwezige mensen, hij ontdekt de wind aan het oppervlak, de regen, de beestjes die in het water vallen, erin leggen, levend, vers en oneindig gevarieerd voedsel…

 

Kortom, hij is gelukkig. Zijn stressbestendigheid is maximaal, en wegduiken bij uw komst moet voor hem leuk zijn. De 6°C die hij dan verdraagt zijn zelfs “grappig”!

De vis die u koopt lijkt meer op mij toen ik ongelukkig was op het werk. Elke nieuwe stress is dan te veel.

Deze vis is geboren en opgegroeid in Aziatische of Tsjechische kwekerijen, onder allesbehalve natuurlijke omstandigheden, beslist niets over zijn leven, opeengepakt met een abnormale dichtheid…
Daarna maakt hij een reis, opgesloten in plastic zakken, nadat hij met een schepnet is gevangen. Het water beweegt voortdurend.
Hij komt aan bij de groothandel in het land van aankomst, wordt opgehaald tussen zijn dode soortgenoten. Zijn leven verandert volledig… maar slechts voor enkele weken voordat alles opnieuw begint: op naar een dierenwinkel.
Licht, temperatuur, schokken en bewegingen, ruimtelijke oriëntatie die ontbreekt in een zachte zak: niets dat overeenkomt met zijn mogelijkheden.

De vis die u koopt kan geen enkele extra stress verdragen en dat is normaal. Hij is uiterst kwetsbaar geworden, maar niemand kan weten hoe het met hem gesteld is.

 

Daarom moet men hem met de grootst mogelijke voorzichtigheid behandelen en hem elke nieuwe schok besparen: de waterwaarden, de temperatuur, alles moet geleidelijk gebeuren, zijn vermogen om zich aan te passen en te “verdragen” is sterk verminderd. Het beste is hem zelfs in het donker te laten, hem te laten wennen na het doven van de lichten, in rust.

De volgende zomer, wanneer u hem zult zien jagen op de watervlooien in zijn afvalbak in de tuin, zult u hem niet meer herkennen! Hij zal niet meer dezelfde zijn en dat zal zich heel concreet vertalen in zijn gezondheid.

 

Deze problematiek van stress geldt voor absoluut alle levende wezens.

Zelfs de planten, afhankelijk van de soort, verliezen hun wortels (de Azolla, de Pistia, enz.) wanneer men ze van omgeving verandert, om zich opnieuw aan te passen. En dat is volkomen normaal.

En het kan niet anders zijn voor ongewervelden: garnalen en andere schaaldieren, slakken, wormen, enz.

 

Daarom haal ik uw beestjes uit mijn kwekerijen pas op de dag van verzending. Daarom worden uw waterpissebedden verzonden met een vilten stempel om zich eraan vast te klampen (dat maakt voor hen het verschil, het stelt hen gerust). Zo verminderen we de keten van stress.

Maar na elke reis moet men bijkomen van de emoties. En u (net als ik) weet niets van het “gevoel” van het levende wezen dat u ontvangt, dier of plant. Welke stress heeft het opgehoopt, gezien door zijn eigen “ogen”?

 

Daarom de voorzichtigheidsinstructies. Het is dus onmogelijk om absolute regels te geven. De enige regel is het principe van opeengestapelde stress te begrijpen, de bijzondere (en tijdelijke) kwetsbaarheid die dat bij elk levend wezen veroorzaakt, en dus de geleidelijkheid van veranderingen om “de druppel te veel” te vermijden.

 

Het eerste wat men moet doen, zodra men vaststelt dat alles goed gaat, is de ontvangen zakken openen om zuurstof toe te voegen. Daarna eventueel de dieren in een glas of kom doen, afhankelijk van de soort, zonder fel licht, en de temperatuur vanzelf laten aanpassen. Daarna, afhankelijk van uw inschatting, druppelsgewijs of gedeeltelijk water wisselen, dat zult u zelf zien.

Later, wanneer u uw waterpissebedden van bak verandert, zult u verbaasd zijn over hun tolerantie.

Vooral als u hen een leven zonder stress hebt gegeven!