De ware waterbiodiversiteit
F. MattierDelen
Een klant van Aquazolla met wie ik onlangs sprak over het principe van de ZollaBox Start en de microbiële biodiversiteit was erg verbaasd te horen dat het microbioom dat ze bevatten niet alleen uit bacteriën bestaat.
En inderdaad, de hele aquariumliteratuur beperkt de microben in het aquarium tot een klein handjevol bacteriësoorten, die alleen bedoeld zouden zijn om de stikstofkringloop te waarborgen.
Dit stelt de handelaar in staat om u het magische flesje te verkopen, de in het laboratorium gekloonde stam, bestaande uit DE nuttige en magische bacterie.
Een onvoorstelbare biodiversiteit
Men dacht lange tijd dat de microbiële biodiversiteit van aquatische ecosystemen vrij beperkt was, met bacteriën en enkele virussen. De aquariumhobby was destijds, behalve voor de twee of drie kostbare bacteriën die werden geïdentificeerd als verantwoordelijk voor de stikstofkringloop, bang voor alle microben. Sommigen vermeden zelfs om hun handen in het water te steken om niets te “introduceren”.

Men schreef ook lange tijd dat de aquatische omgeving, omdat die anaeroob is (zonder lucht), bacteriën en virussen herbergt, maar bijna geen schimmels.
Pas sinds enkele decennia heeft een technologische revolutie onze ogen geopend voor het gebrek aan kennis: de snelle DNA-sequencing.
Waar men vroeger watermonsters in het laboratorium kweekte om soorten te identificeren, begon men ze te analyseren op basis van het DNA dat ze bevatten.
En of men nu een druppel water of een snufje aarde in de machine stopt, men ontdekte dat ze een verbazingwekkend aantal microbiële soorten bevatten, waarvan meer dan 95% ons volstrekt onbekend is! De machine vindt DNA dat bewijst dat er tienduizenden soorten aanwezig zijn in het snufje of de druppel, en wij kennen er maar een paar, daarom konden we ze niet vinden…
De zaak van aquatische schimmels

En onder deze microben zijn er bacteriën, natuurlijk, virussen waarvan 99% essentieel is voor het leven van andere soorten, maar ook… schimmels.
Net voor het jaar 2000 telde men meer dan 600 soorten aquatische schimmels, niet mis! Maar in 2006 sprak men eerder van 3.400 verschillende soorten. In 2007 werd aangekondigd dat het aantal onbekend is, maar dat de laagste schatting meer dan 8.000 soorten zou zijn. Slechts enkele zijn enigszins bekend, maar nog slecht beschreven, met grotendeels mysterieuze levenswijzen. De rest is een enorm, zeer groot gebied van onwetendheid!
Deze schimmels, deze virussen, deze bacteriën zijn een wereld die nog ontdekt moet worden. En een handvol soorten kiezen om in een flesje te stoppen om te beweren een aquatisch ecosysteem tot leven te brengen, is gewoonweg waanzinnig. En vooral hoogmoedig: dit ecosysteem heeft duizenden soorten nodig waarvan wij niets weten!
Dat is het principe van de ZollaBox Start. Om te beschikken over een maximale microbiële biodiversiteit is het veel effectiever om niet het laboratorium te raadplegen, maar de eersten die erbij betrokken zijn: degenen die deze microben in zich dragen. En dus de aquatische microfauna.
Een simpele keutel van een watervlo bevat dit alles. Die van een ostracode ook, maar met weer andere microbiële soorten. En de Zwarte worm, die geen kreeftachtige is, laat in zijn uitwerpselen en afscheidingen stammen van andere soorten achter.
En het is niet nodig om hun naam te kennen om van hun voordelen te profiteren.
Zo moet men weten dat plantaardig afval (dode bladeren, hout, enz.) in het water alleen afbreekt door schimmels. Zij zijn de enigen die weten hoe ze lignine kunnen afbreken om het te recyclen, en zo waterpissebedden, Zwarte slibwormen, ostracoden of Tubifex te voeden.
Schimmels zijn onmisbaar in aquarium en vijver

Een dood blad dat gegeten wordt door de waterpissebedden of door de onmisbare blaasslak lijkt op kant. Waarom? Omdat de aquatische schimmels de cellulose snel hebben aangevallen. De waterpissebedden hebben het dus opgegeten. Maar de nerven van de bladeren zijn harder, gemaakt van stevigere celluloseketens en lignine. Het werk van de schimmels duurt langer, en de waterpissebedden beperken zich daarom tot wat eerst eetbaar is.
Schimmels, aquatisch of niet, kunnen iets wat geen enkele andere microbe kan: de lignine van planten afbreken. Geen enkele biologische kringloop kan zonder hen bestaan. Zonder hen zouden dode takken nooit vergaan. Ze zijn een onmisbare schakel.
De cycli van een aquarium beter in evenwicht brengen met lowtech
Een of twee stammen bacteriën in een aquarium brengen is niet hetzelfde als het water tot leven brengen. Het is gewoon laboratoriumscheikunde, geen ecosysteem creëren.
Het leven is oneindig complex, we kennen er maar een klein deel van. Men schat dat het met het huidige tempo 1.000 jaar zou duren voor mensen om alle schimmelsoorten te beschrijven waarvan we vandaag het bestaan ontdekken. En toch leven we ermee, zonder ze te kunnen benoemen, zonder het te weten. En zelfs dankzij hen en de complexe microbioten die ze vormen met bacteriën, virussen, amoeben, protozoa, algen…
Het is niet nodig om alle microbiële soorten te kunnen benoemen en beschrijven om van hun rol in de cycli van het aquarium te profiteren. Het volstaat ze massaal in te brengen, zonder selectie, met hun complexiteit en ongelooflijke verscheidenheid. En dat is wat de ZollaBox Start mogelijk maakt.
Geen enkele vis, geen enkel waterdier kan leven in steriel water.
Het water tot leven brengen zou de eerste zorg van een aquariumhouder moeten zijn, want dat bepaalt alles.
Dat is uiteindelijk de kunst van het natuurlijke aquarium.
Het is het water tot leven brengen in plaats van eindeloos vissen te behandelen die ziek worden door levenloos, te steriel water.

