De winter: wat moet je per se naar binnen halen?

De lage temperaturen komen eraan, na een tamelijk zachte herfst.

Natuurlijk zijn de tropische vissen die in de zomer in de tuin waren gezet sinds oktober weer naar binnen gehaald, afhankelijk van de streek.

 

 
Je hebt ze teruggevonden als kleurrijker, mooier, levendiger en zelfs weer wild! Soms waren ze ook met meer.

Sommige soorten die niet zo koudgevoelig zijn, zullen de winter buiten doorbrengen, zoals goudvissen of bijvoorbeeld de beroemde Tanichthys, en zelfs anderen in gunstige streken.

 

Maar de kou komt eraan en de vraag rijst voor de planten en ongewervelden.

 

 
Ik heb persoonlijk in de Parijse regio Neocaridina davidi-garnalen de winter buiten laten doorbrengen, die er prachtig uitkwamen. Een ingegraven bak houdt de waterbodem op een mildere temperatuur, waardoor veel soorten niet te veel last hebben van de kou.

 

De waterpissebedden houden van de kou en kunnen de hele winter buiten blijven, zelfs onder het ijs lopen. Ze zullen in het voorjaar alleen maar vruchtbaarder zijn, want ze geven de voorkeur aan vorst boven hitte.

De ostracoden en de Zwarte slibworm zullen in een soort slaaptoestand gaan en wachten in de modder op de bodem op de terugkeer van de lente.

 

 
Evenzo zullen de watervlooien minder talrijk zijn, met enkele zeldzame exemplaren die onder het ijs blijven. In het voorjaar zal de populatie zich herstellen vanuit deze overlevenden, maar ook uit de drijvende eitjes die in de herfst zijn gelegd en heel lang kunnen overleven!

Het is dus verstandig om enkele watervlooien bij 18 of 20°C binnen te halen als je ze in de wintermaanden voor je vissen wilt blijven kweken.

 

De planten zijn op zich nogal verrassend. Er zijn planten die doen alsof ze doodgaan: waterlinzen en grote waterlinzen, azolla en enkele anderen verdwijnen helemaal van het oppervlak en overleven op de bodem in een rusttoestand. Zo zul je ze in het voorjaar als bij toverslag weer zien verschijnen. De azolla doet het nog beter: ze zendt rustvormen via de bodem uit, terwijl ze vaak ook aan het oppervlak blijft.

De drievoudige waterlelie profiteert van het verdwijnen van haar concurrenten om mooie groene kussens aan het oppervlak te vormen, die ongevoelig zijn voor vorst.

 

 
Andere, zoals de Salvinias of de kikkerkruidjes, verdragen de winter echt niet en sterven definitief na strenge vorst. Als je er geen exemplaren binnen haalt, verlies je ze!

 

De irissen, de watermunt of het wilgenroosje zijn niet bang voor de winter. Ze zullen elk jaar bij het mooie weer weer uit hun wortelstok groeien, steeds sterker. De watermunt profiteert zelfs van de winter om zich uit te breiden, haar kruipende stengels zijn tegen alles bestand.

 

Nog verrassender: de Sagittaria subulata en de Vallisneria, die bekend staan als koudgevoelig, overleven bij mij elke winter op de bodem onder het ijs. Hun bladeren zijn korter om het ijs aan het oppervlak te vermijden, maar ze lijken niet te lijden onder de kou op de bodem en vermenigvuldigen zich zo door de jaren en seizoenen heen. Dit gedrag, dat totaal tegenstrijdig is met wat aquariumbibliotheken zeggen, is volgens mijn waarnemingen constant.

Ten slotte overwinteren de hoornblad en de Watermunt, en zelfs de Najas (wat nog verrassender is), zonder problemen in een vuilbak of vijver. Het is nauwelijks dat de hoornblad van uiterlijk verandert (kortere en dichtere sprieten) en dat de Najas iets bruiner-rood wordt.

De klimaatverandering, die zorgt voor meer zachte winters, zal deze verschijnselen van weerstand bij soorten die vroeger als te koudgevoelig werden beschouwd om buiten te overwinteren waarschijnlijk alleen maar versterken.

 

Maar ze in de winter in een aquarium zetten, als je die optie verkiest, laat ze doorgroeien en groen blijven gedurende de hele winter, in afwachting van het mooie weer.