Hoe kiest u uw drijvende planten?
F. MattierDelen
Zowel in vijver als in aquarium (en zelfs in poubellarium) maken de waterplanten en wortels integraal deel uit van een evenwichtig aquatisch ecosysteem.
Hun bijzondere positie stelt hen in staat diensten te verlenen die alleen zij kunnen bieden.
Inderdaad, het wateroppervlak, de plaats van alle uitwisselingen, is de zone met het meeste leven en het belangrijkste van de aquatische omgevingen.

In een vijver zijn drijvende planten het meest zichtbaar.
In een gesloten aquarium zijn het meestal de planten die je het minst ziet, behalve hun wortels. Zozeer zelfs dat men soms vergeet dat het oppervlak cruciaal is.
De verschillende soorten die Aquazolla kweekt (andere zijn in voorbereiding 💪) bieden een compleet assortiment dat aan de meeste behoeften en ecosysteemdiensten voldoet.
De gemeenschappelijke deugden van drijvende planten zijn de volgende:
- schaduw of filteren van het licht (meer of minder uitgesproken).
- grote zuiveringscapaciteit: de directe ontvangst van licht, niet geabsorbeerd door het water, maakt hun metabolisme zeer efficiënt. Ze hebben dus een sterke groei en verbruiken gretig de nitraten, fosfaten, enz. die het water vervuilen.
- ze beschermen de jonge visjes door ze te voeden. Ze leven net onder het oppervlak, de pasgeboren visjes kunnen zich verstoppen tussen hun wortels en vinden in deze "oppervlaktejungle" de infusoria die ze in grote hoeveelheden eten. Bescherming en voeding dus.

Hier zijn hun portretten, waarbij elke soort meer of minder effectief is voor elke taak.
De waterdrieblad (Lemna minor)
Het is de bekendste en meest voorkomende. Haar groei is zeer sterk, evenredig met het licht, de temperatuur en de rijkdom van het water aan nitraten.
Ze reinigt dus zeer krachtig wanneer deze bronnen beschikbaar zijn.
Ze heeft het nadeel van haar kwaliteiten, want het is moeilijk om ervan af te komen. Een enkel fragment is genoeg om een hele populatie te herstellen. Maar waarom haar volledig verwijderen? Het is voldoende om haar groei te beperken door het overschot te verzamelen: nitraten worden omgezet in drievoudige waterlelies, en zo verwijder je ze gemakkelijk uit de cyclus.
Een teveel aan drievoudige waterlelies kan de bodem van het water van licht beroven.
Je moet dus opletten om haar uitbreiding te beperken.
Maar als je goudvissen of karpers hebt, weet dan dat ze er dol op zijn en haar dus met plezier zelf verwijderen!
Buiten beperkt de winter haar sterk, maar elimineert haar niet volledig.
De grote drievoudige waterlelie (Spirodela polyrhiza)
Minder bekend en minder verspreid dan de klassieke drievoudige waterlelie, heeft ze een iets gematigder groei! Haar bladeren zijn veel groter en aan de onderkant een beetje roodachtig. Haar wortels zijn iets talrijker.
Ze is gemakkelijker te beheersen dan de gewone waterlinze, omdat elk individu groter is: zo kan men de grote waterlinze gemakkelijker met de hand of een schepnet verwijderen.
Daarentegen eten weinig vissen haar. Ze is waarschijnlijk te groot voor hun bek.
Verder vervult ze precies dezelfde functies als haar neefje.
Ze trekt zich sterk terug in de winter en wacht in rustvorm op de bodem van het water op de lente.
De Azolla (Azolla caroliniana)
Zeer bijzondere plant, de Azolla is, net als korstmossen, een symbiose tussen twee soorten: een drijvende varen en een cyanobacterie. Deze eigenschap maakt haar in staat stikstof uit de lucht te binden en dus zelfs te groeien in water zonder nitraten.
Haar zuiverende kracht is legendarisch, want ze bezit een specifiek gen dat haar in staat stelt zware metalen te binden!
Ze is vaak grillig.
Met haar is het kop of munt!
Als ze het naar haar zin heeft, groeit ze snel, maar ze kwijnt weg of verdwijnt anders zonder duidelijke reden.
Haar kleur varieert eveneens van donkerrood tot groen met alle tussenliggende tinten, maar zij bepaalt dat zelf…
Haar "wortels" (donkere filamenten) die vrij lang zijn (1 tot 3 cm) vormen een uitstekende schuilplaats voor jonge visjes.
De Azolla verliest haar wortels tijdens het transport (en dus de verzending), maar ook vaak zodra ze van vijver of aquarium wordt verplaatst. Dat is normaal en haar manier om zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden.
Haar uiterlijk is prachtig in vijvers, haar unieke textuur produceert een schitterend fluweelachtig oppervlak in groen-rood of onnavolgbaar roze.
In aquaria lijkt ze niet van te dicht bij elkaar geplaatste deksels te houden.
In vijvers overwintert ze vaak, indien nodig in rustvormen die op de bodem vallen.
De drievoudige waterlelie (Lemna trisulca)
Deze naaste verwant van de drievoudige waterlelie drijft ook, maar ONDER water!
In tegenstelling tot bijna alle drijvende planten zijn haar fijne bladeren dus ondergedompeld. Dit detail verandert alles, want haar fotosynthese vindt niet in de lucht maar in het water plaats, het is een zuurstofgevende plant (zie ook de Ceratophyllum demersum).
Dit geeft haar ook een andere eigenschap.
Aangezien haar bladeren EN haar wortels waterplanten zijn, vormt ze een kussen van enkele centimeters waarin de jonge visjes volledig buiten het bereik van volwassen vissen zijn. Ze vinden er maximale veiligheid, terwijl ze toch dicht bij het oppervlak en de infusoria blijven die rond deze drijvende plant in overvloed aanwezig zijn.
Weinig veeleisend qua licht, wordt ze vaak geassocieerd met andere waterplanten die haar wat schaduw geven, of in een minder zonnig deel van een vijver.
Haar groei is trager en beperkter dan die van andere drievoudige waterlelie, en ze overwintert buiten.
Weer een echte drijvende plant, en wat voor een plant! Ze vormt bladeren met meerdere bladen (meestal 6 tot 10), die zich vervolgens fragmenteren om zich oneindig te vermenigvuldigen.
Ze sterft in de winter in de vijver, gedood door vorst.
Haar groeipotentieel is zeer sterk als ze warmte heeft. Ze vormt een heel bijzonder oppervlak, vol nuances, omdat de bladeren elk van kleur veranderen naargelang hun leeftijd, variërend van zachtgroen tot groenbruin, op hetzelfde blad. Maar vooral, het oppervlak van de bladeren, absoluut waterdicht en bedekt met kleine haartjes, geeft haar een veranderende textuur afhankelijk van het licht.
Haar wortels zijn kort.
Het hele jaar door in het aquarium is ze origineel omdat haar bladeren "varen" als het oppervlak beweegt, en in dat geval zorgen voor veranderende gedempte lichtspelen in het aquarium.
Deze enkele beschrijvingen zouden u moeten helpen bij uw keuzes.
Maar u kunt ook de natuur laten kiezen wat relevant is voor uw kleine ecosysteem, door een kleine hoeveelheid van elke soort te plaatsen. U zult dan zien welke domineren en gedijen, en welke achteruitgaan (om zich soms later weer te herstellen...).
In een vijver bijvoorbeeld, zullen sommige soorten op de schaduwrijke plek gaan staan, andere ontwikkelen zich aan de rand in ondiep water, of zullen trots de open waterzone schaduwen!
U kiest er zo voor om de scenarioschrijver of de beschouwer te zijn... of allebei!
Om dieper te gaan, ontdek ook De magische kracht van planten, Waarom de planten van de vriend beter aanslaan, de Sagittaria subulata naine voor een natuurlijk bodembedekkend effect, of ook de troef Rotala van natuurlijke aquaria om uw aquatische composities te verrijken.






2 opmerkingen
Quand l’Azolla se plaît, c’est comme les courgettes : il y en a pour les voisins et pour les poules ! 😅
Bonjour F.Mattier !
Merci pour cet article passionnant.
J’ai comme vous l’indiquer investi dans quelques azolla, lentilles d’eau et lentilles trilobée
Je les ai installé en intérieur en extérieur, au soleil à l’ombre au nord au sud, un peu partout en poubellarium ou en bassin ou en aquarium
Lorsqu’elles se plaisent, elles se multiplient pour devenir parfois très envahissantes.
Ce sont de vrais refuges à bestioles, ostracodes, vermisseau, aselles, daphnés, physes, planorbe et autres
Je n’ai pas encore d’alevins malheureusement
Donc lorsque je retire les azolla en particulier, je m’assure bien qu’il n’y a pas de bestioles dedans et ensuite je m’en sers comme engrais sur vos conseils avisés
Voilà on commence avec quelques spécimens et ensuite on peut en avoir des centaines
Elles sont magnifiques
Bonne journée à tous les lecteurs